Een AERIUS-berekening is meestal nodig zodra een plan of project stikstofemissie kan veroorzaken en in de buurt van stikstofgevoelige Natura 2000-natuur ligt. Denk aan bouwmaterieel, vrachtverkeer, extra verkeersbewegingen, landbouwactiviteiten, industriële processen, energie-installaties of een wijziging in het gebruik van een locatie. Ook tijdelijke activiteiten kunnen relevant zijn. Sinds de bouwvrijstelling stikstof in 2022 door de Raad van State buiten toepassing is verklaard, kan de aanlegfase niet meer automatisch buiten beschouwing blijven. Voor bouwprojecten betekent dit dat per project moet worden gekeken of de tijdelijke uitstoot gevolgen kan hebben voor Natura 2000-gebieden.

Voor een klant is de praktische vraag meestal: loop ik risico op vertraging als ik niets laat berekenen? Het antwoord hangt af van de activiteit, de locatie, de afstand tot Natura 2000-gebieden, het type emissie en de duur van de werkzaamheden. Een kleine ingreep ver van kwetsbare natuur kan eenvoudig zijn, terwijl een ogenschijnlijk beperkt project vlak bij een overbelast Natura 2000-gebied toch vragen kan oproepen. De AERIUS-berekening is dan niet alleen een rekensom, maar ook een manier om het gesprek met bevoegd gezag, opdrachtgever, financier of omgeving goed te voeren.

Een berekening is vooral verstandig in een vroege fase. Dan kunnen alternatieven nog worden onderzocht, zoals elektrisch materieel, minder transportbewegingen, een andere fasering of een aanpassing van het ontwerp. Als pas laat in het proces blijkt dat stikstof een probleem is, zijn de herstelmogelijkheden vaak duurder en is de planning kwetsbaarder. Bij Van Bommel Stikstofadvies starten we daarom graag met een korte intake: welke activiteiten veroorzaken emissie, welke gegevens zijn al beschikbaar en welke toetsvraag moet worden beantwoord?

Belangrijk is ook dat een AERIUS-berekening zelf nog geen toestemming is. De berekening laat zien of er stikstofdepositie wordt berekend en waar die terechtkomt. Daarna moet worden beoordeeld wat de uitkomst betekent. Soms volstaat een voortoets, soms is een Passende beoordeling nodig en soms zijn maatregelen of saldering aan de orde. De meerwaarde zit dus in de combinatie van rekenen, duiden en adviseren over de vervolgstap.

Belangrijke uitspraken en aandachtspunten:

Bron: BIJ12, Voortoets Stikstof, AERIUS producten, Raad van State, bouwvrijstelling stikstof van tafel, Raad van State, berekenen stikstof tot 25 kilometer